Wie wij zijn

Het beheer en de exploitatie van het Natuur- en Milieucentrum De IJzeren Man is in handen van het bestuur Stichting Natuur- en Milieueducatie.
Dit bestuur bestaat uit 5 personen die onbezoldigd en vanuit hun specifieke deskundigheid invulling geven aan de verschillende taken met betrekking tot het beleid van de stichting.
Het bestuur wordt op dit moment gevormd door Marleen Gresnigt-Raemaekers, voorzitter, Jan Rutjens, penningmeester, Gerard Schreurs, secretaris, Karel Pacilly en Mari-An Gerits. Het bestuur vergadert maandelijks.

Doelstelling, visie en middelen voor het meerjarenbeleid van de stichting staan beschreven in het beleidsplan.

Klik op deze link om het Beleidsplan 2016-2020 van Stichting Natuur- en Milieu-educatie te bekijken.

 

Jaarprogramma 2019 – Natuur- en Milieucentrum De IJzeren Man

Inleiding

Stichting Natuur- en Milieueducatie (stichting) heeft als doelstelling het vergroten van kennis en inzicht in de natuur en het milieu door middel van leerprocessen en informatie-overdracht. Daarmee probeert de stichting zoveel mogelijk mensen te overtuigen van het belang van een natuurvriendelijk bewustzijn en een duurzame samenleving.
De stichting tracht haar doelen te bereiken door middel van het beheren en exploiteren
van een daartoe functioneel gebouw Natuur- en Milieucentrum De IJzeren Man (NMC).

In dit document leest u hoe dat in 2019  wordt ingevuld.
Het jaarprogramma is gebaseerd op de beleidslijnen zoals beschreven in het beleidsplan “Samen duurzaam leren en leven 2016-2020”.

In 2019 zal de focus van het bestuur liggen op de professionalisering en uitbouw van het NMC. Deze zijn nodig om aan de toenemende ruimtevraag van onze partners te voldoen en om educatieve activiteiten rondom duurzaamheid op een interactieve manier uit te laten voeren.

Activiteiten worden gecoördineerd en aangestuurd door twee parttime werknemers, in dienst van de stichting. De coördinator werkt voor 0,6 fte en de educatief medewerkster voor 0,5 fte. Bij hun werk worden zij ondersteund door ongeveer 85 vrijwilligers.
De vrijwilligers ontwikkelen en begeleiden educatieve activiteiten, verrichten in het weekend baliediensten, onderhouden de tuin, website en bibliotheek en doen het technisch onderhoud.
Het gebouw wordt beheerd door een conciërge, gedetacheerd vanuit Risse Groep.

Dit jaar zullen elf verschillende groene organisaties als partner aan het NMC verbonden zijn. Zij maken gebruik van de faciliteiten van het NMC en verzorgen informatieve en educatieve activiteiten. Deze partners zijn: IVN Weert e.o., Geologische Vereniging Mente et Malleo, Herenboeren Land van Weert, Imkervereniging St. Ambrosius, Grenspark Kempen~Broek, Vereniging Natuurmonumenten, Stichting Groen Weert, Stichting het Limburgs Landschap, Waterschap Limburg, WeertEnergie en Weerterlandhout.
Daarnaast gebruiken verschillende wandelgroepen het NMC als uitvalbasis.

De activiteiten die in dit jaarprogramma worden uitgevoerd zijn onderverdeeld in:

  1. Knooppunt duurzaamheidseducatie
  2. Toegangspoort GrensPark Kempen~Broek

 

  1. Knooppunt Duurzaamheidseducatie

 

Het NMC is een ontmoetingsplek voor groene organisaties uit Weert, die werken aan de opzet en invulling van educatieve programma’s rondom natuur, milieu en duurzaamheid.

Vanaf 2016 profileert het NMC zich als knooppunt voor duurzaamheidseducatie.
Dit jaar wordt op verzoek van het bestuur en onder aansturing van de gemeente Weert een onderzoek ingesteld naar de haalbaarheid van uitbreiding van het gebouw en de professionalisering. Daarbij worden ook alle partners die aan het NMC gebonden zijn betrokken. Uitbreiding is noodzakelijk om aan de toenemende vraag van educatieve activiteiten rondom duurzaamheid te voldoen.
In samenwerking met de overheid, organisaties, ondernemers en onderwijs worden educatieve programma’s opgezet en uitgevoerd. De thema’s van dit jaar zijn biodiversiteit, klimaatverandering, landschap, zwerfafval, duurzame energie en streekvoedsel.

 

Samenwerking met overheid

Bij de invulling van het beleid en de uitvoering van activiteiten sluit de stichting zoveel mogelijk aan bij het beleid van de gemeente Weert. Met de verschillende contactambtenaren wordt overleg gevoerd rondom de educatieve invulling van de thema’s landschap, wateroverlast en  hittestress in de stad, biodiversiteit en zwerfafval.

In samenwerking met de gemeente Weert worden dit jaar het project Zwerfafval op de basisscholen uitgevoerd, educatieve materialen rondom klimaatadaptatie en een educatief pad rondom het landschap IJzeren Man ontwikkeld.

 

Samenwerking met organisaties

Stichting Weerterlandhout is eind 2018 als 11e partner van het NMC aangesloten. Deze groene organisaties maken gebruik van de faciliteiten die het NMC biedt voor informatieverstrekking (folders, website, versturen persberichten), exposities, workshops, cursussen, voorbereiding en overleg. Ook helpen zij mee bij de invulling van educatieve activiteiten.
Met deze partners zijn gebruiksovereenkomsten afgesloten. Als tegenprestatie verzorgen zij publieksactiviteiten. De besturen van deze organisaties worden jaarlijks door het bestuur van de stichting uitgenodigd voor een persoonlijke ontmoeting.

De coördinator organiseert twee maal per jaar een plenair overleg met de vertegenwoordigers van de partners om educatieve activiteiten op elkaar af te stemmen en waar mogelijk samen te werken. Verder maakt de coördinator deel uit van het maandelijkse Gidsenoverleg, geïnitieerd door IVN Weert e.o.

Vrijwel dagelijks wordt met de direct betrokkenen van onze partners het gebruik van het gebouw en de invulling van educatieve activiteiten afgestemd.

 

Samenwerking met ondernemers

Het NMC is onderdeel van het Samenwerkingsverband De IJzeren Man. Ook dit jaar worden vanuit deze stichting van recreatieve ondernemers gezamenlijke activiteiten uitgevoerd en het IJzeren Man gebied gepromoot. De Open Dag IJzeren Man vindt dit jaar plaats op zondag 14 april.

Met de Centrale Zandwinning Weert worden de mogelijkheden voor de invulling van educatieve activiteiten en de financiële ondersteuning van landschapseducatie besproken.

Zaken die het beheer en onderhoud van het IJzeren Man gebied betreffen worden kortgesloten met Bosgroep Zuid Nederland.
Met Bosgroep Zuid en IKL wordt bekeken in hoeverre zij een rol kunnen vervullen in de aansturing van het onderhoud van de tuin van het NMC.

Dit jaar onderzoekt het bestuur de mogelijkheden om meer ondernemers en bedrijven te binden aan het NMC. Zij worden verzocht om in het kader van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen de ontwikkeling van de tentoonstelling Duurzaamheid te ondersteunen.

 

Samenwerking met het onderwijs

Programma’s voor het onderwijs worden zoveel mogelijk vraaggericht ingevuld en in overleg met vrijwilligers voorbereid en uitgevoerd.

De basisscholen uit Weert en omgeving kunnen via de website alle educatieve programma’s inzien en reserveren. Dit aanbod wordt in mei geactualiseerd.
Dit jaar kunnen de basisscholen deelnemen aan het vernieuwde lesprogramma De bodem waarop we leven, ontwikkeld door de Geologische Vereniging Mente et Malleo en aan het Watercircuit. Ook wordt er gewerkt aan een programma rondom het landschap voor leerlingen vanaf 10 jaar.
WeertEnergie draagt zorg voor de aanschaf van een lesprogramma rondom duurzame energie.
Weerterlandhout en IVN Weert ontwikkelen een tentoonstelling rondom duurzaamheid.

In het kader van landschapseducatie wordt het Ridderspoor Anne & Filips extra onder de aandacht gebracht.

De educatief medewerkster verzorgt op verzoek gastlessen op school en in en rond het NMC, naschoolse arrangementen van Het Dal en de buitenschoolse activiteiten voor de leerlingen van groep 7. Verder draagt zij zorg voor een educatief programma rondom Boomfeestdag en het project Bijen in Groen Weert, van de Imkervereniging St. Ambrosius.

Met basisschool Het Dal en De Kameleon wordt het project Groene Zomerschool voorbereid en uitgevoerd. Dit vindt plaats in de laatste week van de zomervakantie en leert leerlingen rekenen en wereldoriëntatie in de natuur. Het wordt extern gefinancierd en kostenneutraal uitgevoerd.

Voor de Koalaschool van het AZC worden speciale programma’s uitgevoerd.

In samenwerking met het voortgezet onderwijs in Weert (Philips van Horne, Het Kwadrant, Het College) worden ook dit jaar weer lesprogramma’s opgesteld en uitgevoerd.
De 1e en 2e jaars leerlingen van de Philips van Horne Scholengemeenschap voeren in de maanden juni, respectievelijk september 2019 de Milieu Actie Dagen uit.
In maart en oktober komen alle 1e en 2e jaars leerlingen van vmbo Het Kwadrant verschillende workshops rondom het thema biodiversiteit en voedsel uitvoeren.

De leerlingen 4 vwo van Het College Weert volgen in september een lesprogramma rondom biotopen.

Studenten van het beroepsonderwijs Fontys Lerarenopleiding Aardrijkskunde kunnen ook dit jaar weer gebruik maken van specifieke lesprogramma’s over de kenmerken van het landschap, bodemonderzoek en het ontstaan van de verschillende biotopen.
Voor de Nieuwste Pabo Fontys te Sittard worden voor de 1e jaars studenten in het najaar workshops georganiseerd.
Daarnaast biedt het NMC stageplekken aan voor studenten uit het beroepsonderwijs.
Dit jaar onderzoekt een student van HAS de biodiversiteit rondom het Blauwe Meertje.

Alle educatieve activiteiten worden voorbereid en begeleid door de vrijwilligers van het NMC. Voor de vrijwilligers worden dit jaar scholingsbijeenkomsten georganiseerd over het vakgebied Wetenschap & Technologie, tentoonstellingen maken, duurzame energie en klimaatverandering.

 

  1. Toegangspoort Kempen~Broek

Het NMC fungeert ook als Toegangspoort van het GrensPark Kempen~Broek. Dit grensoverschrijdend landschapspark van 25.000 ha groot strekt zicht uit over de gemeenten Cranendonck, Weert, Nederweert, Bocholt, Bree, Kinrooi, Hamont-Achel en Maaseik.
De ambitie van het GrensPark is om dit jaar de kwaliteitslabel Mens en Biosfeer van Unesco te verkrijgen. Deze status zal voor het gebied meer bekendheid en daardoor meer bezoekers kunnen genereren. Naast een intensieve campagne voor een grotere naamsbekendheid is ook een verbreding van activiteiten naar duurzaamheidsthema’s onderdeel van dit traject. Het NMC zal ook haar educatieve activiteiten rondom duurzaamheid zo goed als mogelijk uitvoeren onder dit label.

Hieronder volgt een korte beschrijving van de educatieve en recreatieve publieksactiviteiten die samen met de groene partners worden georganiseerd vanuit het NMC in het GrensPark Kempen~Broek.

Op elke zaterdag- en zondagmiddag is het NMC open dankzij vrijwilligers die gastheer of gastvrouw zijn. Op een of twee zondagmiddagen per maand wordt een themamiddag voor het gezin georganiseerd. Dit jaar staan de volgende activiteiten op het programma: wandelexcursies, tuinvogeltelling, spinnentelling, foodwalk, slootjes-dag, 1000-soorten, fietstochten, imker-dag, geologen-dag, bonsai en paddenstoelen.

Elke tweede dinsdagavond in de maand (niet in de zomer) organiseert IVN Weert e.o. lezingen. De thema’s zijn klimaat, landschap en biodiversiteit.

Dit jaar worden drie tijdelijke tentoonstellingen ontwikkeld en opgezet: De bodem waarop we leven, Camouflage en Duurzaamheid.
In het voorjaar organiseert Stichting Groen Weert e.o. een Bomencursus voor beginners.
De Imkervereniging St. Ambrosius organiseert een Imkercursus voor kinderen, een Imkerdag in juli en maandelijks een Imkercafé.
De Geologische Vereniging Mente et Malleo zorgt voor de tijdelijke tentoonstelling Geologie van Limburg en organiseert de Geologendag en verschillende workshops voor leden en andere belangstellenden in het NMC.

Voor de promotie van al deze activiteiten en opzet van arrangementen wordt regelmatig overleg gevoerd met VVV Weert en VVV Midden-Limburg.

Dit jaar worden wederom tentoonstellingen uitgeleend aan andere onthaalpunten van het GrensPark Kempen~Broek.

Rondom het centrum ligt een informatieve, waterrijke en insectenvriendelijke planten- en stenentuin. Er is ook een Bijenhal in de tuin. Deze bijenhal is in de maanden april t/m oktober elke zondagmiddag open. Leden van de Imkervereniging St. Ambrosius geven dan uitleg over het belang van de honingbij.
Het onderhoud van de tuin is in handen van vrijwilligers en de verantwoordelijkheid van het bestuur. Omdat eind 2018 de bestaande tuinploeg hiermee stopt, gaat het bestuur i.o.m. de partners, Bosgroep Zuid, IKL, Punt Welzijn en PSW op zoek naar een nieuwe opzet voor het onderhoud van de tuin.

Het maandelijkse radioprogramma PuurNatuur van WeertFM, rechtstreeks uitgezonden vanuit het NMC, is eind 2018 komen te vervallen. Dit jaar wordt gezocht naar een alternatief hiervoor in de vorm van een NMC-Café.

De dagelijkse gang van zaken wordt uitgevoerd door drie medewerkers: de coördinator (0,6 fte), de educatief medewerkster (0,5 fte) en de beheerder.
Activiteiten worden opgezet en uitgevoerd in samenwerking met IVN Weert e.o., Geologische Vereniging Mente et Malleo, Vereniging Natuurmonumenten, Stichting het Limburgs Landschap, Waterschap Peel en Maasvallei, Imkervereniging St. Ambrosius en heel veel, bijna 100, vrijwilligers.

Het gebouw wordt gebruikt door verschillende groene verenigingen uit Weert.

 

Contactinformatie

Adres
Natuur- en Milieucentrum De IJzeren Man
Geurtsvenweg 4
6006 SN Weert

Telefoonnummer
+31 (0)495 – 52 48 93

Coördinator Jet Joris
j.joris@nmcweert.nl
Beheerder Rob Sentjens
info@nmcweert.nl
Educatief medewerkster Anja Akkermans
a.akkermans@nmcweert.nl